Fabrikalar gün boyunca yoğun kullanılan çalışma alanlarıdır. Üretim faaliyetleri nedeniyle toz, kir, ambalaj atıkları ve çeşitli yüzey kalıntıları oluşabilir.
Bu nedenle fabrika temizliğinin yalnızca çalışma alanlarının süpürülmesinden ibaret düşünülmemesi gerekir.
Fabrikanın büyüklüğüne, üretim türüne ve kullanım yoğunluğuna göre günlük, haftalık ve periyodik temizlik planı oluşturulabilir.
Fabrika temizliğinde ilk adım: Alanların belirlenmesi
Temizlik planı hazırlanmadan önce fabrikanın bölümleri belirlenmelidir.
Örneğin:
- Üretim alanları
- Makine çevreleri
- Depolar
- Sevkiyat alanları
- Personel soyunma alanları
- Yemekhane
- Mutfak
- Ofisler
- Toplantı odaları
- Tuvaletler
- Koridorlar
- Giriş ve ortak alanlar
ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Her bölümün kullanım yoğunluğu farklı olabileceği için aynı temizlik sıklığının uygulanması her zaman gerekli olmayabilir.
1. Üretim alanlarının temizliği
Fabrika temizliğinin en önemli bölümlerinden biri üretim alanlarıdır.
Üretim sırasında oluşan toz ve atıkların çalışma alanında birikmesini önlemek için düzenli temizlik planı oluşturulabilir.
Üretim alanlarında;
- Zeminler
- Geçiş yolları
- Çalışma çevresi
- Uygun yüzeyler
- Atık alanları
- Ortak kullanım bölgeleri
kontrol edilebilir.
Üretim makinelerinin temizliği ise makinenin yapısına ve işletmenin teknik prosedürlerine göre ele alınmalıdır.
2. Makine çevresi temizliği
Fabrikalarda makinelerin kendisi kadar çevresindeki alanların temizliği de önemlidir.
Makine çevresinde;
- Toz
- Üretim artıkları
- Ambalaj malzemeleri
- Kir
- Atık parçaları
oluşabilir.
Ancak temizlik personelinin makinenin teknik bölümlerine veya işletmenin yetkilendirmediği ekipmanlara müdahale etmemesi gerekir.
Temizlik kapsamı önceden açık şekilde belirlenmelidir.
3. Fabrika zemin temizliği
Fabrikalarda zeminler yoğun kullanıma maruz kalabilir.
Zemin temizleme yöntemi zeminin özelliklerine ve fabrikadaki faaliyetlere göre belirlenmelidir.
Temizlik planında özellikle;
- Ana geçiş yolları
- Üretim alanları
- Depo zeminleri
- Sevkiyat alanları
- Personel geçiş noktaları
düzenli olarak kontrol edilebilir.
Geniş alanlarda kullanılacak ekipman ve personel sayısı da buna göre planlanabilir.
4. Depo temizliği
Depoların düzenli tutulması fabrika genelindeki temizlik planının önemli bir parçasıdır.
Depo temizliğinde;
- Zemin
- Rafların uygun bölümleri
- Geçiş yolları
- Kapılar
- Duvar kenarları
- Atık alanları
kontrol edilebilir.
Ürünlerin bulunduğu raflarda temizlik yapılırken işletmenin depolama ve ürün güvenliği prosedürlerine uyulmalıdır.
5. Sevkiyat ve yükleme alanları
Fabrikalarda giriş-çıkışın yoğun olduğu bölümlerden biri de sevkiyat alanlarıdır.
Bu alanlarda ambalaj, karton, palet ve çeşitli malzemeler bulunabilir.
Temizlik planında;
- Zemin
- Geçiş yolları
- Kapılar
- Yükleme alanları
- Atık ve ambalaj bölümleri
yer alabilir.
Yoğun kullanılan sevkiyat alanlarında gün içerisinde ara kontroller yapılabilir.
6. Personel soyunma alanları
Çalışanların kullandığı soyunma odaları ve personel alanları da günlük temizlik planına dahil edilmelidir.
Kontrol edilebilecek alanlar:
- Zeminler
- Dolap çevreleri
- Oturma alanları
- Aynalar
- Kapılar
- Çöp kutuları
Kullanım yoğunluğuna göre temizlik sıklığı belirlenebilir.
7. Yemekhane ve mutfak temizliği
Fabrikalarda çok sayıda çalışanın kullandığı yemekhane ve mutfak alanları düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Temizlik planına;
- Masa ve sandalyeler
- Tezgâhlar
- Evyeler
- Zemin
- Çöp kutuları
- Ortak kullanım yüzeyleri
- Uygun ekipmanların dış yüzeyleri
eklenebilir.
Mutfak ekipmanlarının iç ve teknik bölümlerinin temizliği ise işletmenin kendi prosedürlerine göre yürütülmelidir.
8. Tuvalet ve lavabo alanları
Fabrika tuvaletleri çalışan sayısına ve kullanım yoğunluğuna göre gün içerisinde birden fazla kez kontrol gerektirebilir.
Kontrol listesinde;
- Lavabolar
- Musluklar
- Aynalar
- Tuvalet alanları
- Zeminler
- Kapılar
- Kapı kolları
- Çöp kutuları
- Sarf malzemeleri
bulunabilir.
Bu alanlar için günlük temizlik ile ara kontrol görevleri birbirinden ayrılabilir.
9. Fabrika ofislerinin temizliği
Fabrika içerisinde yönetim, muhasebe, insan kaynakları veya diğer departmanlara ait ofisler bulunabilir.
Bu alanların temizlik planı diğer ofislerden farklı olmak zorunda değildir.
Masa çevreleri, zeminler, ortak kullanım yüzeyleri, çöp kutuları ve toplantı odaları düzenli şekilde kontrol edilebilir.
Çalışanların kişisel eşyalarının bulunduğu alanlarda temizlik kapsamının önceden belirlenmesi faydalıdır.
Günlük fabrika temizlik planı
Fabrikanın çalışma saatlerine göre günlük plan birkaç aşamaya ayrılabilir.
Vardiya öncesi
- Giriş alanlarının kontrolü
- Ana geçiş yollarının kontrolü
- Ortak alanların temizliği
- Tuvaletlerin kontrolü
- Personel alanlarının hazırlanması
Çalışma sırasında
- Yoğun kullanılan alanların ara kontrolü
- Tuvalet kontrolü
- Yemekhane kontrolü
- Çöp ve atıkların toplanması
- Geçiş yollarının kontrolü
Vardiya sonrası
- Üretim alanlarının genel temizliği
- Zemin temizliği
- Depo kontrolü
- Ortak alanların temizliği
- Personel alanlarının kontrolü
- Gün sonu genel temizlik
Bu plan fabrikanın vardiya sistemine göre değiştirilebilir.
Haftalık ve periyodik fabrika temizliği
Her temizlik işleminin her gün yapılması gerekmeyebilir.
Daha detaylı işlemler haftalık veya belirli periyotlarla planlanabilir.
Örneğin:
- Cam temizliği
- Kapı ve çerçeve temizliği
- Yüksek alanların temizliği
- Depo detay temizliği
- Uygun raf yüzeylerinin temizliği
- Detaylı ortak alan temizliği
- Zemin bakım çalışmaları
fabrikanın ihtiyaçlarına göre planlanabilir.
Fabrika temizliği kontrol listesi
İşletmeler kendilerine özel bir kontrol formu oluşturabilir.
☐ Üretim alanları kontrol edildi
☐ Ana geçiş yolları temizlendi
☐ Zeminler temizlendi
☐ Makine çevreleri kontrol edildi
☐ Depo alanları kontrol edildi
☐ Sevkiyat alanı kontrol edildi
☐ Personel alanları temizlendi
☐ Yemekhane kontrol edildi
☐ Tuvaletler temizlendi
☐ Ofis alanları kontrol edildi
☐ Çöpler toplandı
☐ Gün sonu genel kontrol yapıldı
Bu liste fabrikanın faaliyet alanına göre genişletilebilir.
Fabrika temizliğinde güvenlik neden önemlidir?
Fabrika temizliği sırasında çalışanların ve temizlik personelinin güvenliği öncelikli olarak değerlendirilmelidir.
Temizlik yapılacak alanlarda fabrikanın kendi iş güvenliği kuralları ve çalışma prosedürleri dikkate alınmalıdır.
Özellikle üretim makineleri, elektrikli ekipmanlar, kimyasal maddeler veya özel çalışma alanları bulunan fabrikalarda temizlik görevinin sınırları önceden belirlenmelidir.
Temizlik personeline yalnızca yetkili olduğu alanlarda görev verilmesi önemlidir.
Profesyonel fabrika temizliği hizmeti alırken nelere dikkat edilmeli?
Fabrika için temizlik hizmeti araştırırken yalnızca fiyat karşılaştırması yapmak yerine hizmet kapsamı ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
Şu konular önceden netleştirilebilir:
- Hangi alanlar temizlenecek?
- Kaç personel görev yapacak?
- Çalışma saatleri nasıl olacak?
- Vardiya düzenine uygun çalışma yapılacak mı?
- Temizlik ürünlerini kim sağlayacak?
- Ekipmanlar hizmete dahil mi?
- Üretim alanlarının kapsamı nedir?
- Depo ve sevkiyat alanları dahil mi?
- Tuvalet ve personel alanları hangi sıklıkta temizlenecek?
- Günlük ve periyodik temizlik nasıl ayrılacak?
- Hizmet kalitesi nasıl kontrol edilecek?
Bu sorular hizmet kapsamının daha net belirlenmesini sağlar.
Fabrika temizliği personel planlaması
Büyük fabrikalarda temizlik personelinin görev alanları önceden belirlenebilir.
Örneğin bir personel ortak alanlardan, başka bir personel üretim alanlarından, başka bir ekip ise sosyal alanlardan sorumlu olabilir.
Personel sayısı belirlenirken fabrikanın;
- Toplam alanı
- Çalışan sayısı
- Vardiya düzeni
- Üretim yoğunluğu
- Temizlik sıklığı
- Alanların kullanım şekli
gibi özellikleri dikkate alınabilir.
HizmetimCepte ile fabrika temizlik hizmeti
Fabrika temizliği, işletmenin çalışma düzenine uygun şekilde planlanması gereken özel bir temizlik hizmetidir.
HizmetimCepte üzerinde Fabrika Temizliği ve Endüstriyel Temizlik kategorileri bulunmakta ve bu hizmetler platformun temizlik seçenekleri arasında yer almaktadır.
Fabrika için hizmet araştırırken öncelikle temizlenecek alanların belirlenmesi, çalışma saatlerinin netleştirilmesi ve günlük-periyodik görevlerin ayrılması daha sağlıklı bir planlama yapılmasına yardımcı olabilir.
Sonuç
Profesyonel fabrika temizliği; üretim alanlarından depolara, sevkiyat bölgelerinden personel alanlarına kadar fabrikanın farklı bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Başarılı bir temizlik planının temelinde;
doğru görev dağılımı + uygun temizlik sıklığı + net hizmet kapsamı + düzenli kontrol
bulunur.
Fabrikanın ihtiyaçlarına göre hazırlanan günlük, haftalık ve periyodik temizlik programı sayesinde temizlik süreci daha düzenli şekilde takip edilebilir.