Yaşlı Bakıcısı Seçimi Neden Önemlidir?
Yaş ilerledikçe bazı kişiler günlük yaşamlarında ailelerinden veya profesyonel bir bakıcıdan destek almaya ihtiyaç duyabilir.
Bu destek;
- Günlük yaşam aktivitelerine yardımcı olma
- Yemek ve beslenme düzenine destek
- Kişisel bakımda yardımcı olma
- Ev içerisinde refakat
- Doktor veya hastane randevularına eşlik
- Yürüyüş ve sosyal aktivitelere refakat
- Günlük düzenin takip edilmesi
gibi farklı ihtiyaçlardan oluşabilir.
Ancak her yaşlı bireyin ihtiyacı aynı değildir.
Bazı kişiler yalnızca günlük yaşamlarında yardımcı olacak bir refakatçiye ihtiyaç duyarken, bazı kişiler daha yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyabilir.
Bu nedenle yaşlı bakıcısı seçmeden önce öncelikle bakım ihtiyacının kapsamı doğru belirlenmelidir.
Yaşlı Bakıcısı Seçmeden Önce Aile Ne Yapmalı?
Ailelerin bakıcı aramaya başlamadan önce ihtiyaçlarını yazılı olarak belirlemesi seçim sürecini kolaylaştırabilir.
Öncelikle şu sorular cevaplanmalıdır:
- Bakım verilecek kişinin günlük ihtiyaçları nelerdir?
- Gün içerisinde ne kadar desteğe ihtiyaç duyuyor?
- Hareket etmekte zorlanıyor mu?
- Yalnız kalması güvenli mi?
- Yemek hazırlama veya beslenme desteği gerekiyor mu?
- Kişisel bakım konusunda desteğe ihtiyaç var mı?
- Hastane veya doktor randevularında refakat gerekiyor mu?
- Gece bakım ihtiyacı bulunuyor mu?
- Gündüzlü mü yoksa yatılı bakıcı mı tercih edilecek?
- Bakıcıdan ev işleri konusunda ne bekleniyor?
Bu soruların cevapları belirlendikten sonra adayların değerlendirilmesi daha kolay hale gelir.
HizmetimCepte'nin Bakıcı İlk Görüşmede Hangi Belgeler ve Bilgiler İstenmeli? rehberinde de yaşlı ve hasta bakıcısı görüşmelerinde bakım ihtiyacının önceden netleştirilmesinin önemi ele alınmaktadır.
Yaşlı Bakıcısında Hangi Özellikler Aranmalı?
Yaşlı bakıcısı seçiminde yalnızca çalışma yılına bakmak yeterli değildir.
Adayın deneyiminin, bakım verilecek kişinin gerçek ihtiyaçlarıyla uyumlu olması gerekir.
Değerlendirme sırasında şu özellikler dikkate alınabilir:
Deneyim
Adayın daha önce yaşlı bireylerle çalışıp çalışmadığı öğrenilmelidir.
Özellikle benzer yaş grubunda ve benzer günlük ihtiyaçlara sahip kişilerle çalışma deneyimi ayrıca değerlendirilebilir.
Sabır
Yaşlı bakımında sabırlı ve sakin iletişim oldukça önemlidir.
Günlük işlerin daha yavaş ilerlemesi veya aynı konuların tekrar tekrar konuşulması gibi durumlarda bakıcının sakin yaklaşabilmesi önem taşıyabilir.
İletişim
Bakıcının hem yaşlı bireyle hem de aileyle açık iletişim kurabilmesi gerekir.
Aile, gün içerisinde önemli bir değişiklik olduğunda bakıcının bunu zamanında paylaşmasını bekleyebilir.
Sorumluluk
Yaşlı bireyin günlük ihtiyaçlarının düzenli şekilde takip edilmesi sorumluluk gerektirir.
Bakıcının görevlerini zamanında ve düzenli şekilde yerine getirmesi çalışma ilişkisinin önemli parçalarından biridir.
Yaşlı Bakıcısının Görevleri Nelerdir?
Yaşlı bakıcısının görevleri kişinin ihtiyaçlarına ve aile ile belirlenen çalışma kapsamına göre değişebilir.
Örneğin görevler arasında:
- Günlük yaşam desteği
- Yemek hazırlama
- Beslenme konusunda yardımcı olma
- Kişisel bakım konusunda destek
- Giyinme ve hazırlanma sürecine yardımcı olma
- Ev içerisinde refakat
- Yürüyüşe eşlik etme
- Doktor randevusuna refakat
- Günlük ilaç düzeninin aile tarafından belirlenen şekilde takip edilmesine yardımcı olma
- Sosyal aktivitelerde eşlik
- Yaşam alanının düzenli tutulmasına yardımcı olma
bulunabilir.
Ancak önemli bir ayrım vardır:
Bakıcı desteği ile profesyonel sağlık hizmeti aynı şey değildir.
Tıbbi müdahale, teşhis, tedavi veya sağlık profesyoneli gerektiren işlemler uzman sağlık personeli tarafından değerlendirilmelidir.
Yaşlı Bakıcısı ile Ev İşleri Nasıl Ayrılmalı?
Yaşlı bakıcısından kişinin günlük yaşamına yönelik bazı ev içi destekler beklenebilir.
Örneğin yaşlı bireyin yemeğinin hazırlanması veya kullandığı alanın toparlanmasına yardımcı olunması görev kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak evin tamamının detaylı temizliği, tüm ailenin ütüsü veya tüm aile için yemek hazırlanması gibi görevler ayrıca konuşulmalıdır.
Görevlerin başlangıçta açık şekilde belirlenmesi, daha sonra ortaya çıkabilecek beklenti farklılıklarını azaltabilir.
Bu konuda Bakıcı Görev Tanımı Nasıl Hazırlanır? rehberinden de yararlanabilirsiniz.
Gündüzlü Yaşlı Bakıcısı mı, Yatılı Bakıcı mı?
Bu seçim yaşlı bireyin ihtiyaçlarına ve ailenin günlük yaşam düzenine göre yapılmalıdır.
Gündüzlü Yaşlı Bakıcısı
Yaşlı bireyin gece saatlerinde bağımsız şekilde yaşamını sürdürebildiği ancak gün içerisinde desteğe ihtiyaç duyduğu durumlarda gündüzlü bakıcı düşünülebilir.
Örneğin bakıcı;
- Sabah hazırlığında yardımcı olabilir.
- Kahvaltı hazırlayabilir.
- Günlük ihtiyaçlara destek olabilir.
- Yürüyüşe eşlik edebilir.
- Öğle yemeğini hazırlayabilir.
- Randevu veya alışveriş gibi işlerde refakat edebilir.
Yatılı Yaşlı Bakıcısı
Yaşlı bireyin günün daha uzun bölümünde desteğe ihtiyaç duyduğu veya aile bireylerinin sürekli yanında bulunamadığı durumlarda yatılı çalışma modeli değerlendirilebilir.
Ancak yatılı bakıcının evde bulunması, günün tamamında çalıştığı anlamına gelmez.
Çalışma saatleri, dinlenme zamanı, izin günü, kişisel alan ve görev kapsamı başlangıçta açık şekilde belirlenmelidir.
Bu konuda Bakıcı Çalışma Saatleri Nasıl Belirlenmeli? rehberinde gündüzlü ve yatılı çalışma düzenlerinin planlanmasıyla ilgili ayrıntılı bilgiler bulunmaktadır.
Yaşlı Bakıcısı Görüşmesinde Hangi Sorular Sorulmalı?
İlk görüşme sırasında adayın yalnızca deneyimi değil, çalışma yaklaşımı da değerlendirilmelidir.
Aile şu soruları sorabilir:
- Daha önce yaşlı bireylerle çalıştınız mı?
- Daha önce hangi yaş gruplarıyla çalıştınız?
- Günlük bakım konusunda hangi görevleri üstlendiniz?
- Yatılı veya gündüzlü çalışma deneyiminiz var mı?
- Doktor randevularına refakat ettiniz mi?
- Yürümekte zorlanan bir kişiye günlük yaşamında destek oldunuz mu?
- Yemek hazırlama konusunda deneyiminiz var mı?
- Yaşlı bireyle iletişim kurarken nelere dikkat edersiniz?
- Aileyle günlük bilgi paylaşımını nasıl yaparsınız?
- Daha önceki işinizden ayrılma nedeniniz nedir?
- Referans paylaşabilir misiniz?
- Belirlenen çalışma saatlerine uyabilir misiniz?
- Gece veya hafta sonu desteği gerekiyor mu?
- Yatılı çalışmayı düşünüyor musunuz?
- Görev tanımında hangi işleri üstlenebilirsiniz?
Soruların amacı adayı zor durumda bırakmak değil, ailenin ihtiyacı ile adayın deneyimini karşılaştırmaktır.
Referans Kontrolü Neden Önemlidir?
Özellikle uzun süreli yaşlı bakımı planlanıyorsa adayın önceki çalışma deneyimleri hakkında bilgi edinmek aile açısından faydalı olabilir.
Referans görüşmesinde;
- Ne kadar süre çalıştığı
- Hangi görevleri yaptığı
- Yaşlı bireyle iletişimi
- Çalışma düzenine uyumu
- Sorumluluk anlayışı
- İşten ayrılma nedeni
gibi konular sorulabilir.
Bu konuda Bakıcı Referansı Nasıl Kontrol Edilir? rehberinde ailelerin kullanabileceği daha ayrıntılı bir değerlendirme yöntemi bulunmaktadır.
Yaşlı Bakıcısı ile Çalışma Saatleri Nasıl Belirlenmeli?
Çalışma saatleri belirsiz bırakılmamalıdır.
Başlangıçta;
- İşe başlama saati
- İş bitiş saati
- Haftalık çalışma günleri
- İzin günü
- Dinlenme zamanı
- Gece desteği
- Hafta sonu çalışma
- Ek çalışma ihtimali
konuşulabilir.
Örneğin “gerektiğinde gece de yardımcı olur” gibi belirsiz bir ifade yerine hangi koşullarda gece desteğine ihtiyaç duyulabileceğinin önceden konuşulması daha doğru olacaktır.
Yaşlı Bakıcısı ile Aile Arasındaki İletişim Nasıl Olmalı?
Yaşlı bakımında aile ile bakıcı arasındaki iletişim oldukça önemlidir.
Aile her gün uzun bir rapor istemek zorunda değildir. Ancak önemli değişikliklerin zamanında paylaşılması gerekir.
Örneğin:
- İştah değişikliği
- Günlük rutinde belirgin değişiklik
- Düşme veya kaza
- Olağan dışı davranış
- Randevu veya hastane süreci
- Günlük ihtiyaçlarda değişiklik
gibi durumlar aileye aktarılmalıdır.
İletişimin nasıl yapılacağı da işe başlamadan önce belirlenebilir.
Telefon, mesajlaşma veya gün sonunda kısa sözlü bilgilendirme yöntemlerinden biri tercih edilebilir.
Yaşlı Bakıcısının Günlük Rutinini Planlamak
Yaşlı bireyin günlük yaşamı mümkün olduğunca kendi alışkanlıkları dikkate alınarak planlanmalıdır.
Örneğin genel bir günlük plan şu şekilde olabilir:
Sabah
- Uyanma
- Kişisel bakım desteği
- Kahvaltı
- Günün planının değerlendirilmesi
Öğle
- Öğle yemeği
- Dinlenme
- Uygun bir sosyal aktivite veya yürüyüş
- Günlük ihtiyaçların takibi
Akşam
- Akşam yemeği
- Dinlenme
- Ertesi gün için hazırlık
- Gece rutinine geçiş
Bu yalnızca örnek bir plandır.
Her yaşlı bireyin alışkanlıkları, hareket kapasitesi ve günlük ihtiyaçları farklı olduğundan program kişiye göre düzenlenmelidir.
HizmetimCepte'nin Bakıcı Günlük Rutin Planı Nasıl Hazırlanır? rehberinde yaşlı bakımı için günlük rutin oluşturma konusunda ayrıca örnekler bulunmaktadır.
Yaşlı Bakıcısı Seçerken Yapılan Hatalar
Ailelerin seçim sırasında yaptığı bazı hatalar çalışma sürecini zorlaştırabilir.
Sadece Ücrete Göre Karar Vermek
En düşük ücretli adayı seçmek her zaman en doğru tercih anlamına gelmez.
Deneyim, görev kapsamı, iletişim ve çalışma uyumu birlikte değerlendirilmelidir.
Görevleri Belirsiz Bırakmak
“Yaşlıya bakacak” ifadesi herkes için aynı anlama gelmeyebilir.
Görevler mümkün olduğunca açık yazılmalıdır.
Çalışma Saatlerini Konuşmamak
Özellikle yatılı bakımda çalışma ve dinlenme saatlerinin belirlenmemesi ileride sorunlara neden olabilir.
Referansları Kontrol Etmemek
Adayın geçmiş çalışma deneyimlerinin mümkün olduğunca doğrulanması değerlendirme sürecine katkı sağlayabilir.
Bakım İhtiyacını Doğru Tanımlamamak
Aile, yaşlı bireyin hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduğunu netleştirmeden aday aramaya başladığında uygun adayı bulmak zorlaşabilir.
Yaşlı Bakıcısı Seçim Kontrol Listesi
Adayla anlaşmadan önce aşağıdaki maddeleri kontrol edebilirsiniz:
☐ Bakım ihtiyacı belirlendi.
☐ Gündüzlü veya yatılı çalışma modeli seçildi.
☐ Çalışma saatleri netleştirildi.
☐ Haftalık izin günü belirlendi.
☐ Görev tanımı oluşturuldu.
☐ Ev işleri ayrıca değerlendirildi.
☐ Adayın yaşlı bakım deneyimi konuşuldu.
☐ Referanslar değerlendirildi.
☐ Ücret ve ödeme koşulları konuşuldu.
☐ Günlük iletişim yöntemi belirlendi.
☐ Önemli bakım ihtiyaçları bakıcıya aktarıldı.
☐ İşe başlama tarihi belirlendi.
☐ Gerektiğinde profesyonel sağlık desteğine başvurulacak durumlar netleştirildi.
İşe Başlamadan Önce Aile ve Bakıcı Neleri Konuşmalı?
İşe başlamadan önce kısa bir toplantı yapmak faydalı olabilir.
Bu görüşmede;
Bakım: Yaşlı bireyin günlük ihtiyaçları
Görevler: Bakıcının sorumlulukları
Çalışma: Saatler ve izin düzeni
İletişim: Aileye bilgi verme yöntemi
Ev düzeni: Kullanılacak alanlar ve kişisel alanlar
Acil durum: Beklenmedik durumlarda kimin aranacağı
Özel ihtiyaçlar: Aile tarafından bilinmesi gereken önemli bilgiler
konuşulabilir.
Özellikle ilk haftalarda düzenli iletişim kurulması, çalışma düzeninin daha kolay oturmasına yardımcı olabilir.
Sonuç
Yaşlı bakıcısı seçerken yalnızca adayın kaç yıl çalıştığına bakmak yerine, deneyiminin bakım verilecek kişinin gerçek ihtiyaçlarıyla ne kadar uyumlu olduğu değerlendirilmelidir.
Doğru seçim için;
İhtiyaç analizi + deneyim + görev tanımı + çalışma saatleri + iletişim + referans
birlikte ele alınmalıdır.
Gündüzlü veya yatılı çalışma modeli seçilirken de yaşlı bireyin ihtiyaçları ve ailenin günlük yaşam düzeni dikkate alınmalıdır.
En önemlisi, işe başlamadan önce görevlerin, çalışma saatlerinin ve beklentilerin açık şekilde konuşulmasıdır.
HizmetimCepte, Türkiye'nin Güvenilir Bakıcı ve Temizlik Platformu olarak bebek, çocuk, yaşlı ve hasta bakıcısı arayan ailelerin ihtiyaçlarına uygun seçenekleri değerlendirmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
